Quĩ di sản đô thị Thăng Long- Hà Nội: Mô hình bảo tồn Nhà ống trong Khu phố cổ Hà Nội

(Cultural Heritages of Thang Long- Hanoi: A Conservation Model to Tube- House in the Ancient Quarter)

Những ngày này Thủ đô Hà Nội tràn ngập không khí chuẩn bị cho Đại lễ ngàn năm Thăng Long- nơi được xem như chiếc nôi của văn hóa kinh kỳ, trung tâm kinh tế, văn hóa chính trị của đất nước Việt Nam. Hơn nữa, Kinh thành Thăng Long- một đô thị tạo dựng trên nền tảng kiến trúc truyền thống của người Việt giao thoa với kiến trúc Pháp. Những “ngôi nhà ống”- một di sản kết tinh từ quá trình đô thị hóa, sự dịch chuyển của nền kinh tế- xã hội và mức độ tập trung dân cư tại các trung tâm đô thị hóa.

Nhiều biến đổi thăng- trầm của đô thị phần nào ảnh hưởng kiến trúc và chức năng của ngôi nhà ống trong khu phố cổ Hà Nội. Chính vì vậy, bài viết sẽ tập trung vào cách tiếp cận bảo tồn ngôi nhà ống qua mô hình lồng ghép “từ bên trong ra bên ngoài” (Inside-to- Outside) nhằm giữ gìn và làm phong phú thêm quĩ di sản của thành phố Hà Nội. Đây được xem như một chiến lược phát huy giá trị ngôi nhà truyền thống người Việt hướng tới phát triển bền vững trên cơ sở nền tảng cộng đồng tham gia bảo tồn đô thị cổ.

1. Giới thiệu chung

2. Lịch sử ngôi nhà ống Hà Nội

3. Đặc điểm không gian kiến trúc công trình

4. Phương pháp tiếp cận bảo tồn ”Từ cộng đồng” (Bottom- up) và “Từ chính quyền đô thị” (Top-down)

5. Phương pháp tiếp cận “từ phía trong ra phía ngoài”

Kết luận: Quá trình đô thị hóa, cơ sốt thị trường bất động sản, biến động dân cư đang làm mất dần đi những nét đặc trưng khu phố cổ Hà Nội. Mô hình bảo tồn di sản đô thị Hà Nội đề xuất “bốn lớp tiếp cận“ cơ bản trên cơ sở nền tảng dân cư hiện hữu nhằm phát huy và tôn vinh giá trị ngôi nhà ống Hà Nội. Một di sản đô thị cùng hòa quyện và xen lẫn với hoạt động buôn bán truyền thống vốn có từ nhiều thế kỷ qua. Phương pháp tiếp cận bảo tồn “từ bên trong ra bên ngoài“ (Inside-to- Outside) đề xuất sự tham gia của cộng đồng và các thành phần xã hội trong công tác xã hội hóa bảo tồn sẽ phát huy giá trị Khu phố cổ trong quĩ di sản Thăng Long- Hà Nội.